MassawaTube.com
Welcome
Login / Register

ባሕልን ህብረተሰብ


  • ካብ ገንዘብ - ሕልናዊ ቅሳነት መሪጽና” ( ስድራቤት መዋቲ)

    ሓደ ሰብ ኣብ ጕዕዞ ህይወቱ ሓያሎ ጌጋታት’ዩ ዝፍጽም። እቲ ምንታይ፡ ጌጋ ምፍጻም መናብርትና ስለዝዀነ። ብሕርቃን ዝተበገሰ ገለ ሰብ፡ ንገዛእ ርእሱ ይጎድእ፣ ገለ ድማ ኣብ ልዕሊ ካልእ ጕድኣት የስዕብ። ብሰንኩ ህይወት ምስ ዝጠፍእ ግንገንዘብ ክእክቡ ፈቐዶ ጎደናታትን ኣብያተ ጸሎትን ዝልምኑ ወለዲ እንክትዕዘብ፡ ሕልናኻ’ዩ ዝትንከፍ። ብኣንጻር’ዚ፡ ገለ ስድራቤታት ዝወረደን ጕድኣት ጸይረን፡ “ናይ ገንዘብ ካሕሳ ይትረፈና” ብምባል ኣብ ስድራቤታት ዘይሃስስ በሰላ’ዩ ዘውርድ። ዘይትትካእ ህይወት ስለዝጠፍአት ከኣ፡ ንርዝነት ናይቲ ጕዳይ ሓያል ይገብሮ።ኣብ ባህሊ ሕብረተ-ሰብ ኤርትራ፡ ከቢድ ዝበሃል ጕዳያት’ውን እንተዀነ ብሰላም ናይ ምዕራፍ ስልጡን ባህሊ ኣሎ። ቀደም ዝስርሓሉ ዝነበረ ‘ጋርን ጓልን’ ዝብል ልምዳዊ ኣገባብ ሓደ ካብኡ’ዩ። እዚ ከኣ፡ ንስድራ ግዳይ፡ ጋርን ጓልን ብምሃብ ሰላምን ዝምድናን ትምስርት ማለት’ዩ። ኰይኑ ግን እዚ ልምዲ እዚ’ውን ንገዛእ ርእሱ ኣብ ልዕሊ ስድራቤት በዳሊ ዘውርዶ ሃስያ ቀሊል ኣይኰነን። ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ፡ ንጋር ዝኽፈል ገንዘብ ክእክቡ ፈቐዶ ጎደናታትን ኣብያተ ጸሎትን ዝልምኑ ወለዲ እንክትዕዘብ፡ ሕልናኻ’ዩ ዝትንከፍ። ብኣንጻር’ዚ፡ ገለ ስድራቤታት ዝወረደን ጕድኣት ጸይረን፡ “ናይ ገንዘብ ካሕሳ ይትረፈና” ብምባል ንስድራ በዳሊ ምሕረት ዝገብራ እንክትርኢ ድማ፡ ሕልናኻ ይርስርስ። እዘን ለባማትን ለዋሃትን ስድራቤታት “ሰብን እዝግን” ዝፈትዎ ሰናይ ተግባር ይፍጽማ ኣለዋ። ከምዚኣተን ዝኣመሰላ ስድራቤታት፡ ንዝቀላቐል ዘሎ ልዕሊ ንቡር ጋር-ነብሲ ናይ ምብላዕ ሕማቕ ልምዲ ያዕ ዝብል ተግባር ስለዝዀነ፡ ብኹሉ ክሰዓብ ዘለዎ ሰናይ ባህሊና’ዩ።ቀጺልና’ምበኣር፡ ኣብነት ናይ’ዚ ሰናይ ተግባር ዝዀነት ስድራቤት ከነቕርበልኩም ኢና።ኣብ መጀመርያ ወርሒ ሚያዝያ 2017’ዩ፣ ኣብ ዓዲ ንፋስ - ዞባ ማእከል ተረኺብና። ምኽንያት መርከቢና፡ ካብ መእተዊ ናይ’ዚ ጽሑፍ ተገንዚብኩምዎ ከምዘለኹም ብሰንኪ ዘጋጠመ ቅትለት’ዩ ነይሩ። ሂወት ክብርቲ ስለዝዀነት፡ ነቲ ጕዳይ ንምድቃስን ብሕውነታዊ መገዲ ስነ-ስርዓት ዕርቂ ንምፍጻምን ድማ ነበረ። ብመሰረት ኣቐዲሙ ዝተገብረ ቈጸራ ድማ፡ ኣባላት ስድራ መዋትን ቀታሊን፡ መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓድን ኣብ መንበሪ ገዛ (ዓዲ ንፋስ) - ተጋዳላይ ስምረት ተኽለሃይማኖት ተኣኻኸቡ። ስድራቤት ተጋዳላይ ስምረት ተኽለሃይማኖት፡ ሳሚኤል ዝተባህለ ቦዅሪ ውላዳ’ያ ብድንገት ስኢና። ነፍሲሄር ሳሚኤል ኣብ መጀመርታ ናይ 20’ታት ዕድመኡ ዝርከብ ኰይኑ፡ ብኢድ ሰብ’ዩ ኣብ ዓዲ ስደት ሂወቱ ሓሊፋ። እዚ ብዙሕ ተስፋ ዝነበሮ ኤርትራዊ መንእሰይ፡ ብገዛእ ወዲ ሃገሩ ኣብ ሃገረ ብሪጣንያ ምቕታሉ ከኣ፡ ነቲ ሓዘን ዝያዳ ከቢደ ገበሮ። እቲ ኣብ መወዳእታ ናይ 2016 ዝተፈጸመ ድንገት ብዝተሰምዐ፡ ክልተአን ስድራቤታት ኣብ ከቢድ ሓዘን’የ ተዋሒጠን። ንቡር ናይ ሓዘን መዓልታት ምስ ሓለፈ ከኣ፡ ክልተአን ስድራቤታት ተራኺበን ክዛተያ ናይ ግድን ኰነ። በዚ ምኽንያት ከኣ’ዩ፡ ክልተአን ስድራቤታትን ሸምገልቶምን ኣብ ዓዲ ንፋስ ኣብ ሓደ ዳስ ዝተኣኻኸበ።ንስድራ ቀታሊ ወኪሎም ካብ እምባደርሆ ዝመጹ ዓበይቲ ዓዲ፡ ካብ ኮፍ መበሊ ተንሲኦም ክዛረቡ ጀመሩ። “ጕዳይ ሂወት ናይ ብሓቂ ረዚን’ዩ። ስለዝዀነ፡ ብወገንና ተኻፈልቲ ናይዚ ዝወረደ ከቢድ ሓዘን ኰይንና ኣለና። ጋር ክንከፍል ድማ ናይ ግድን’ዩ. . .” ብምባል ኣብቲ ናይ ምትእኽኻብ ኣጋጣሚ፡ ብስክፍታ ተዛሪቦም። እንተዀነ፡ ኣቦ ግዳይ፡ ተጋዳላይ ስምረት ተኽለሃይማኖት፡ ሕልናኡ ዘቕስን ተግባር ክፍጽም’ዩ ተበጊሱ። ምስ ኣባላት ስድራቤቱን ፈተውቱን መኺሩ ድማ ምሕረት ክገብር ወሲኑ። “ጋር ብምቕባል፡ ንውሉደይ ዘሕስሮ ዘለኹ ኰይኑ’ዩ ተሰሚዑኒ” ብምባል ከኣ፡ “ንሕና ሓደ ስድራ ኢናስለዚ ላዕልን ታሕትን ኣይትበሉ። ተሸጊርኩም ትኸፍልዎ ጋር፡ ንዓይ ኣይጠቕመንን’ዩ፡ ብወገንና ምሒርና ኣለና” ክብል ልቦና ዝመልኦ ውሳነ ሃበ። ልቢ ናይቲ ተኣኪቡ ዝነበረ ስድራቤታት ድማ ንእለቱ ረስረሰ። ኣብቲ ናይ ዕርቂ ኣጋጣሚ፡ ብውሳነ ስድራቤት ግዳያት ዘይተሓጐሰ ኣይነበረን። ተጋዳላይ ስምረት ገና ኣብ ዕድመ 40’ታት ዝርከብ’ኳ እንተዀነ፡ በቲ ናይ ምሕረት ውሳነኡ ግን ኵሉ ሰብ’ዩ ዓቢይ ቁውም-ነገር ቀሲሙ። ንስምረት ኣደኡ ወ/ሮ ኣስካሉ ሃብተገርግሽ ከኣ፡ ዝፈትውኦ ወዲ ወደን ብኸምዚ ዓይነት ሞት ምማቱ ኣመና ኣጕህዩወን’ኳ እንተዀነ፡ ኣብ መወዳእታኡ ግን፡ እቲ ጕዳይ ብሰላምን ዕርቅን ንምዝዛሙ ወደን ተጋዳላይ ስምረት ዝወሰዶ ተባዕን ሕልናዊ ዕረፍቲ ዝህብ ተግባርን ከምዘሐጐሰን ሓቢረን። ኣብቲ ናይ ዕርቂ ጕዳይ ዝተረኽቡ መራሕቲ ሃይማኖት፡ “ቅዱስ ተግባር ኢኻ ትፍጽም ዘለኻ’ሞ፡ ዝተረፉ ደቅኻ የዕብየልካ” ክብሉ በብሓደ እናተንስኡ መሪቖሞ።ጸሓፊ ህግደፍ ንኡስ ዞባ ኣኽሪያ ኣቶ ተኽለብርሃን ኣርኣያ እውን፡ “ህዝቢ ኤርትራ ይቕረ በሃላይ’ዩ። ስምረት ወሲዱዎ ዘሎ ስጕምቲ፡ ካብ ገንዘባዊ ረብሓ ንላዕሊ ሕልናዊ ቅሳነት ከምዝስራዕ ዝምህር ሰናይ ኣብነት ብምዃኑ፡ ነዚ ሰናይ ተግባር’ዚ ኵሉ ኣባል ሕብረተ-ሰብና ክስዕቦ ይግባእ” ክብል፡ ስድራቤት ግዳይ ብዝሃብዎ ውሳነ ከምእተሓጐሰ ገሊጹ።ስድራቤት ቀታሊ ብግደኦም፡ ስለ’ቲ ዝተገብረሎም ሰናይ ውዕለት፡ መግለጺ ቃላት ክሳብ ዝስእኑ’ዮም፡ ምስጋናኦምን ንብዓት ዝተፈራረቖ ስምዒቶምን ኣንጸባሪቖም። ብሕማቕ ተግባር ውላዱ ብዘይመጠን ዝጐሃየ ኣቶ ሃብቱ ተኸስተ ድማ፡ ዝተሰምዖ መሪር ሓዘን ድሕሪ ምግላጽ፡ ብስምረትን ቤተሰቡን ዓዱን ዝተወስደ ሰናይ ስጕምቲ፡ ነቲ እናሃሰሰ ዝመጽእ ዘሎ ቅዱስ ተግባር ሂወት ዝህብን ንዓኡን ንስድራቤቱን ድማ፡ ካብ’ቲ ዝጸንሖም ጓሂ ኣላቒቑ ምጽንናዕ ዝፈጠረሎም ምዃኑ ገሊጹ። ከምቲ ‘ክቡር የኽብረካ መጠን ነፍሱ’ ዝተባህለ፡ ንዝበደለካ ይቕረ ምባልን ምምሓርን፡ መግለጺ ልቦናን ስልጣነን’ዩ። ስድራቤት እንዳ ተጋዳላይ ስምረት ተኽለሃይማኖትን ቤተሰቦምን ወሲዶሞ ዘለዉ ስጕምቲ ድማ፡ ንኽብሪታት ሕብረተሰብና ዘበራብርን ዝኹልዕን ስለዝዀነ፡ ክንስዕቦን ክንጥቀመሉን ዘለና ሰናይ ተግባር’ዩ። ንስድራቤት መዋቲ እውን፡ ምጽንናዕ ክህቦም ጽኑዕ እምነትና ንገልጽ። ብርሃነ ምሕረትኣብ /haddas-ertra

    Read more »
  • ኣጋጣሚዶ ትብልዎ?

     ኣብ መስመር እንከለኹ’ዩ። ሓደ ካብ’ቶም ናብ’ታ ታክሲ ዝደየቡ ተሳፈርቲ፡ ኣብ’ቲ ዝነበሮ ዳሕረዋይ ቦታ፡ንእሽቶ ናይ ኢድ ቦርሳ ከም ዘላ ሓበረኒ። “እታ ቦርሳ ናይ’ታ ኣቐዲማ ዝወረደት ነፍሰ-ጾር እያ ትኸውን” ብምባል ምስ’ቶም ኣብ’ታ ታክሲ ምሳይ ዝነበሩ ተሳፈርቲ ኰይንና ድሕሪ ምኽፋትና፡ 3ሽሕ ናቕፋን ሓንቲ ሞባይል ተሌፎንን ይጸንሓና። ነቲ ዝሓበረኒ ተሳፋሪ ብምምስጋን፡ ብዛዕባ እቲ ዘይናትካ ዘየድሊ ጭዋ ባህልና እናኣዕለልና፡ እታ ተሌፎን ጭር ትብል። ምስ ተቐበልኩዋ ከኣ፡ ዋና’ቲ ንብረት ንብረታ ከም ዝረሰዐት ብምሕባር ክመልሰላ ትምሕጸነኒ። ኣበይ ከም ዘላ ምስ ሓበረትና ኩነታት ኣብ ግምት ብምእታው፡ ምስ’ቲ ነታ ቦርሳ ዝረኸባ ተሳፋራይ ተመሊስና ንብረታ ሂብና ተመሳጊንና ካብኣ ንፍለይ። ድሕሪ ሳልስቲ፡ ወጋሕታ ኣብ መስመር እንከለኹ፡ ክትሓርስ ዝተቓረበት ነፍሰ- ጾር ዝሓዘት ስድራ ደው ተብለኒ’ሞ፡ ነታ ነፍሰ-ጾር ናብ እንዳ መወለዳን ንወስዳ። ንዓኦም ኣብጺሐ ምስ ተመለስኩ ግን፡ ኣብ’ቲ ዳሕረዋይ ኮፍ መበሊ ሓንቲ ናይ ኢድ ቦርሳ ወዲቓ ጸኒሓትኒ። ነታ ቦርሳ ምስ ርእኹዋ ኣይጋገኹዋን። እታ ቅድሚ ሳልስቲ፡ ኣብ ታክሰይ ዝተረሰዐት ናይ ኢድ ቦርሳ’ያ ነይራ። ሞባይል ስለ ዘይነበራ፡ ባዕለይ ተመሊሰ ናብ’ታ ድሮ ሓሪሳ ዝጸንሓትኒ ዋናኣ ሂበያ። ንሳ’ውን በቲ ኩነታት ብምግራም ደጊማ ኣመስገነትኒ። እቲ ልዕሊ ኹሉ ዘሐጐሰኒ፡ ዓስቢ ጽቡቕ ተግባረይ እታ ስድራ ነቲ ሓዲሽ ውላዳ ብስመይ ክጽዋዕ ምውሳና’ዩ። ምስ’ታ ስድራ ጽቡቕ ሕውነታዊ ፍቕሪ ብምምስራት ንበጻጻሕ ኣለና። ሳይሞን ጠዓመ
    /haddas-ertra

    Read more »
RSS